Actueel

Regie?

Wat? Nog meer?

Trekvliettrace.

Den Haag een plaag?

Wie wil er nu nog horen bij een grote stad die volledig onbestuurbaar blijkt? Van het nieuwe stadhuis lekt het dak, corroderen de gevelplaten en scheuren de steunpilaren, en de tramtunnel is opnieuw volgelopen. Intussen is in de gehele stad alles overal tegelijk opgebroken (waarbij voetgangers en fietsers volledig vogelvrij zijn verklaard, en ook automobilisten regelmatig vastlopen vanwege de slechte of ontbrekende bewegwijzering) en staat het onkruid bijna manshoog in de plantsoenen. Moet een dergelijk onbestuurbaar geheel nog groter en daarmee nog onbestuurbaarder worden?  

De Haagse burgemeester Deetman (laten we toch vooral nooit vergeten dat we het vooral aan hem te danken hebben dat het Nederlandse onderwijs nu op z'n gat ligt) was er als de kippen bij om deze nieuwe leegloop als een extra reden voor gebiedsuitbreiding te presenteren. Maar met evenveel recht kan men natuurlijk stellen, dat de voortgaande vlucht uit de Residentie een bewijs vormt van het feit dat de formule van een groot Den Haag simpelweg niet werkt. En hoe valt het aan de kiezers in de randgemeenten te verkopen dat een gemeente waarvan het inwoneraantal sinds de jaren zestig een neergaande lijn te zien geeft, nota bene een fikse gebiedsuitbreiding nodig zou hebben?

Gemeente Den Haag uit de rode cijfers

Het positieve saldo van 93,4 miljoen gulden waarmee de gemeente Den Haag het boekjaar 2000 heeft afgesloten, biedt geen garanties voor de toekomst."Het zijn slechts incidentele meevallers", relativeerde wethouder Engering (VVD, financiën) gistermiddag tijdens een toelichting op het gemeentelijk jaarverslag.De wethouder ziet liever structurele meevallers. Maar daarvan is volgens haar pas sprake, als de herindeling een feit is.
Desondanks sprak zij, op de derde dinsdag van april, van een ‘financieel goed jaar’.De meevaller van ruim 93 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door een extra uitkering uit het Gemeentefonds van 20 miljoen, grotere inkomsten uit erfpacht (30 miljoen), omdat menigeen gebruikmaakt van de mogelijkheid deze vervroegd af te kopen, en de verkoop van aandelen Bouwfonds Nederlandse Gemeenten (11 miljoen). Het is niet de bedoeling deze ‘meevallers’ gelijk weer uit te geven. De wethouder wil een groot deel toevoegen aan de reserves, omdat de financiële positie van de gemeente nog verre van rooskleurig is.

"Eén procent renteverhoging", zo schetste Engering de situatie, "betekent voor de gemeente een kostenpost van dertig miljoen gulden. Eén flinke tegenvaller en de teller staat zo weer op nul". Voor de nabije toekomst, zo zei de wethouder met een wijds armgebaar, ‘ligt er zó’n lijst met noodzakelijke uitgaven’.Zij doelde daarmee onder meer op afspraken die met het rijk zijn gemaakt over het Bereikbaarheids Offensief Randstad en het project Randstad Rail. Het rijk betaalt het grootste gedeelte van de kosten, maar ook van de gemeente wordt een bijdrage verwacht. Voor dit jaar betekent dit een bedrag van ongeveer 66 miljoen gulden waarvoor nog geen dekking is gevonden.
"We willen hier met het college voor de zomer uit zijn. Hoe we het precies gaan invullen, weten we nog niet. Misschien moeten we de prioriteit van alle investeringen opnieuw bekijken. Misschien moeten we ook bepaalde plannen in tijd vooruitschuiven. Het college moet een lijst maken van wat betaald moet worden en dan kijken hoe dat betaald gaat worden".
Een tweede kostenpost die aan de horizon opdoemt, betreft de gemeentelijke panden. Engering: "Alleen al de Arbo-eisen met betrekking tot de werkomstandigheden eisen elk jaar extra kosten. Dan praat je niet alleen over schoolgebouwen, maar over álle panden van de gemeente. Dat zijn de fysieke eisen, bijvoorbeeld de daglichttoetreding die verbeterd moet worden. Dat kost veel geld. Ook omdat de bouwkosten elk jaar stijgen".
Ook deze kostenpost moet nog exact berekend worden.
Wethouder Engering kan desondanks nu al terugkijken op een geslaagde raadsperiode.

Sinds eind 1997, toen het rijkstoezicht op de gemeentelijke financiën (artikel 12) werd opgeheven, is Den Haag er telkens in geslaagd een sluitende begroting te maken met een positief eindresultaat. Achtereenvolgens was het positieve resultaat 63, 201 en 93 miljoen gulden.
"Bij een totale gemeentelijke begroting van 4,5 miljard gulden is het al een hele kunst om op nul uit te komen", zo constateerde Engering.

Ze vergeet erbij te vertellen dat de begroting voor 2001 een overschot kent van 200 miljoen. Het mag duidelijk zijn dat de structurele opbrengst van nog geen 30 miljoen gulden vanuit de herindelingsplannen zelfs niet te bestempelen is als een druppel op de gloeiende plaat. Om geld kan het niet meer gaan in het beruchte annexatiedossier. Ook de ruimte voor het vestigen van bedrijven, toch al geen probleem in het samenwerkingsverband Plaspoelpolder, wordt opgelost op grondgebied van Schipluiden (kosten 130 miljoen). Voor een ieder is het nu wel duidelijk dat het alleen nog maar gaat om macht, verwoord onder de noemer regie.

Is dat de basis voor een herindelingsplan?

Tijdens een rondrit over het gebied (Ypenburg en Hoornwijk) dat onderdeel uitmaakt van de herindelingsplannen werd het Ed Braam (Onafhankelijk Rijswijk) snel duidelijk dat er weinig meer voor Den Haag te regisseren valt, behalve de route van de vuilnisophaaldienst.

De hoorzitting

De regeringspartijen PvdA, D66 en VVD deden alle moeite om zich door dit ongeloofwaardige dossier genaamd "herindelingsplan Den Haag en omgeving" te praten. Het lijkt wel of we in het luchtledige hebben zitten praten de afgelopen jaren. Slechts enkele argumenten die door de regio waren aangedragen werden besproken, maar erg eenvoudig voor kennisgeving aangenomen. De kwaliteit van het gevoerde debat was vreselijk. Van een debat was overigens nauwelijks sprake. De regeringspartijen hadden vooraf reeds kenbaar gemaakt op welke wijze zij met het dossier zouden omgaan. Ze kregen steun van Minister De Vries. Hij gebruikte argumenten die al vier jaar oud zijn en nu niet meer gelden. Hier prikt toch iedereen doorheen? Als dit de volksvertegenwoordiging voor de toekomst moet zijn, dan verwacht ik dat een nieuwe partij als Leefbaar Nederland een behoorlijke kans van slagen gaat krijgen bij de volgende Tweede kamer verkiezingen.

Herindeling Den Haag gaat door

Laf gedrag VVD en D66 bij behandeling in 1e Kamer

Maandag 9 juli 2001 om 19.00 uur en Dinsdag 10 juli 2001 om 10.00 uur heeft in de Eerste Kamer de behandeling plaatsgevonden van het inmiddels beruchte Herindelingsdossier Den Haag en omgeving. De regeringspartijen PvdA, D66 en VVD hebben de kans zich gedeeltelijk te rehabiliteren niet aangegrepen. Na een marathonzitting werd duidelijk dat er binnen VVD en D66 grote bezwaren waren tegen deze annexatie. Groot was dan ook de verbazing toen om 19.30 uur die 5 leden (VVD 4; D66 1) bij de uiteindelijke stemming toch voor het voorstel stemden. Ze waren door de voorzitter van de partij, de commissaris van de koningin en de ministers onder enorme politieke druk gezet en verzocht in te binden. Minister De Vries gaf overigens terecht aan dat het maar eens over moest zijn met het jarenlange getouwtrek over de grenzen van Den Haag. Verwacht mocht worden dat op basis van de inhoud een juist besluit zou worden genomen, echter de minister deed een beroep op de coalitie. In de Eerste Kamer is het beroep op de coalitie een politieke zonde.

De onverwachte steun voor het herindelingsvoorstel van een aantal senatoren, waaronder mevrouw Roscam-Abbing (vrouw van de oud burgemeester van Rijswijk), zal bij vele kiezers van PvdA, D66, VVD en Groen Links in de regio niet goed vallen. Of deze kiezers nog blijven hangen bij die partij bij de volgende verkiezingen dat valt te betwijfelen.

Zal Deetman door blijven spelen?

Van D66 is het wispelturig gedrag bekend. In de peilingen voor de komende verkiezingen komen zij er niet zo best uit. Juist van de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie) , altijd al voorstander voor de vrije rol binnen de senaat had een andere houding mogen worden verwacht. Nu mag je terecht gaan afvragen wat die Kamer voor zin heeft als op cruciale momenten niet meer naar eigen oordeel en geweten wordt gestemd. Dat haalt het bestaansrecht volledig onderuit.

De landelijke politiek heeft in dit dossier nadrukkelijk verloren. Dit zal zonder twijfel betekenen dat bij volgende verkiezingen de lokale politieke partijen en Leefbaar Nederland veel stemmen gaan krijgen.

Juridische procedures niet mogelijk

In de Tweede Kamer is door PvdA een motie (uitbreiding met De Bras) en D66 een amendement (Behoud Leeuwenberg voor Leidschendam) ingediend dat een aanzienlijke inbreuk veroorzaakt op het oorspronkelijke herindelingsplan. De minister merkte dat ook op. Deze structurele wijziging is noch door de raden van de betrokken gemeenten, noch door andere belanghebbenden beoordeeld. Hiermee wordt in strijd met artikel 5 van het Europees Handvest voor Lokale Autonomie gehandeld. Dit betekent dat de wijzigingen alleen mogen worden doorgevoerd als de betreffende gemeenten op tijd op de hoogte worden gesteld, zodat zij al of niet gebruik kunnen maken van hun recht gemotiveerde argumenten te leveren voor of tegen deze grenswijziging. Uit datzelfde artikel volgt een kennisgevingsverplichting. Bevestiging van een dergelijke verplichting kan voorts worden gevonden in de vorm van een volksraadpleging of een referendum. Al met al mag worden geconcludeerd dat het door de Eerste Kamer geaccordeerde voorstel op gespannen voet staat met artikel 5 van het Europees Handvest voor Lokale Autonomie. Onafhankelijk Rijswijk heeft onderzocht of de Minister en beide Kamers juist is gehandeld. De gemeente Elst (tegenwoordig Overbetuwe) is ons voorgegaan en heeft kortgeleden in een vergelijkbare procedure de strijd verloren.

Ondanks het grondige onderzoek heeft advocaat J. Mentink aangegeven dat het helaas niet mogelijk is gebleken juridische stappen te ondernemen tegen de onjuist opererende senatoren of - en dat zou recht doen aan de juiste verhoudingen in de Eerste Kamer - het genomen besluit tot annexatie van onder andere delen van de gemeente Rijswijk terug te draaien.

"Ik vind de Eerste Kamer absoluut overbodig"; zo luidt de uitspraak van de voorzitter van de Tweede Kamer, mevrouw J. van Nieuwenhoven. Door de besluitvorming op de 10^e juli 2001 is de Eerste Kamer een politiek verlengstuk geworden van de Tweede Kamer en daarmee zeer waarschijnlijk overbodig geworden.

Het zou goed zijn als de vijf Eerste Kamerleden (vier VVD-ers en een van D '66) de eer aan zichzelf houden. Zij behoren in verband met het handelen in strijd met de afgelegde ambtseed en het terugwinnen van het geloof in de politiek per omgaande af te treden. De Rijswijkse VVD en D '66 worden opgeroepen haar partijgenoten hierop aan te spreken.

Vele verontruste burgers hebben onze wethouders en raadsleden telefonisch en schriftelijk benaderd. Ook via de internetsite www.onafhankelijkrijswijk.nl is een behoorlijk aantal reacties en steunbetuigingen ontvangen.

Mede door de inzet van de Rijswijkse collegepartijen, alsmede het anti annexatiecomité en veel Rijswijkse burgers is een belangrijk deel van de bedreigde gebieden (Cromvliet, Leeuwendaal, Broekpolder, Hoornwijk, Golfbaan, De Ruijt en Vrijenban) voor de gemeente behouden. Helaas hebben de eerder genoemde landelijke partijen de wijk Ypenburg en een deel van de vlietzone weggegeven.

Ondertussen moeten we waakzaam zijn en blijven strijden voor behoud van het overgebleven deel van Rijswijk.

Referendum niet haalbaar.

In het voorstel voor een Tijdelijke referendumwet wordt de invoering van het raadgevend correctief referendum geregeld op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau.  Voor het nationale niveau komt de regeling ten aanzien van de drempels en uitzonderingen vrijwel overeen met de regeling in het grondwetsvoorstel. Inzet van een referendum zijn in dit geval evenwel geen wetsvoorstellen maar wetten. Het gaat om wetten die zijn bekrachtigd maar nog niet in werking zijn getreden. Over de inwerkingtreding van wetten waarover een referendum wordt gehouden, kan pas worden beslist nadat de uitslag van de stemming vaststaat. Indien bij de stemming tenminste de meerderheid tegen de wet heeft gestemd en die meerderheid tenminste 30% van alle Nederlandse kiesgerechtigden omvat, moet de wetgever beslissen over het al dan niet inwerkingtreden van de wet.
Verder regelt het voorstel dat de fase van het inleidend verzoek (40.000 handtekeningen) drie weken duurt en de fase van het definitief verzoek (600.000) zes weken. De handtekeningen voor het inleidend verzoek en het definitief verzoek worden geplaatst in een door de gemeente aangewezen gebouw onder toezicht van een ambtenaar.
Voor het gemeentelijke en provinciale niveau bevat het voorstel een regeling voor de drempels die naar evenredigheid aansluit bij de drempels voor het nationale niveau met dien verstande dat daarbij enkele correcties zijn toegepast. Die correcties voorkomen dat de drempels in kleinere gemeenten te laag zou worden. Daartoe zijn de percentages die gelden voor het nationale niveau enigszins aangepast als onderdeel van een stelsel waarbij gemeenten en provincies in groepen zijn ingedeeld naar de omvang van hun aantal inwoners.
Voorwerp van een decentraal referendum zijn in beginsel de gemeentelijke en provinciale verordeningen en enkele besluiten die zijn opgenomen in het voorstel (onder andere oprichting stichtingen, naamswijziging). Ten aanzien van de uitzonderingen daarop geldt in hoofdzaak dat geen referendum kan worden gehouden over besluiten die uitvoering geven aan internationale verplichtingen en besluiten waarbij geen ruimte bestaat voor beleidsinhoudelijke keuzes. Daarnaast kunnen gemeenten en provincies ervoor kiezen dat ook besluiten over de rechtspositie van politieke ambtsdragers en belastingen worden uitgezonderd.
Een bestemmingsplan is referendabel. Het (deel van het) bestemmingsplan dat uitvoering geeft aan wettelijke voorschriften of besluiten die in een bijlage bij het voorstel zijn opgenomen, is evenwel niet referendabel.
De procedure van het inleidend verzoek, het definitief verzoek en de stemming in een gemeentelijk of provinciaal referendum komt in hoofdlijnen overeen met de regeling die geldt voor het referendum op nationaal niveau.
Overeenkomstig de in 1999 gemaakte afspraken (kamerstukken II 1998/99, 26540, nr. 2) zal de Tijdelijke referendumwet op 1 januari 2001 in werking treden, hetgeen inhoudt dat de burgers vanaf dat moment beschikken over de mogelijkheid het initiatief te nemen tot een raadgevend correctief referendum op gemeentelijk, provinciaal en nationaal niveau, zoals blijkt uit de informatie op www.minbzk.nl. Dit betekent meteen dat een referendum om het besluit tot herindeling, eveneens op 1 januari 2001 bij wet toepassing, te corrigeren helaas niet mogelijk is, daar deze wet niet in werking treedt na ingang referendumwetgeving. Inmiddels is dit ook door Minister De Vries (PvdA) zoals hieronder is te vernemen (bron: Haagsche Courant) aan de Tweede Kamer bevestigd.

Referendum pas na 1 januari 2002

De tijdelijke Referendumwet treedt pas op 1 januari 2002 in werking. De werkzaamheden voor invoering van de wet liggen vooral bij de Nederlandse gemeenten en die hebben het te druk met andere taken.

Daarom kunnen burgers ‘met het oog op een goede uitvoering’ pas vanaf 1 januari volgend jaar hun mening geven over belangrijke onderwerpen.
Dit schrijft minister De Vries van binnenlandse zaken vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Het invoeren van de wet per 1 januari 2002 heeft als gevolg dat er geen referenda kunnen worden gehouden over de herindeling in Haaglanden. De uitbreiding van Den Haag en de fusie tussen Pijnacker en Nootdorp én Voorburg en Leidschendam gaat namelijk ook op 1 januari 2002 in. In de referendumwet staat dat een volksraadpleging alleen kan worden gehouden over wetten en besluiten die in de periode vanaf de inwerkingtreding van de wet tot stand komen.De Eerste  Kamer aanvaardde de tijdelijke Referendumwet op 10 juli van dit jaar. De wet geeft burgers de mogelijkheid hun mening te geven over bepaalde onderwerpen. In de wet staat dat zij in werking treedt met ingang van de eerste dag van de vierde kalendermaand na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst.
De gedachte in de politiek was daarom dat de wet nog dit jaar van kracht zou worden. De publicatie in de het Staatblad heeft echter nog steeds niet plaatsgevonden. Volgens minister De Vries komt dit omdat gemeenten nog niet klaar zijn met de voorbereidingen voor de nieuwe wet. Ze hebben het te druk met de invoering van een nieuw verbeterd paspoort, en de voorbereidingen van de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2002.

Grensbesluit kent veel fouten

De nieuwe gemeentegrens tussen Den Haag en Rijswijk loopt na de annexatie (begin 2002) dwars door een aantal woningen en nieuw te bouwen kantoren. Het ministerie van binnenlandse zaken is schriftelijk verzocht de grenzen nog aan te passen.

Je krijgt vreemde toestanden als indertijd in Baarle-Nassau, met woningen waarvan de achterdeur en de voordeur in verschillende gemeenten liggen. Dit leidt tot praktische problemen. Bij welke gemeente moet je aankloppen voor problemen aan de riolering of ophalen van de vuilnis? Het gaat om woningen aan de Geestbrugkade, in het deel nabij de Geestbrug, en de Cromvlietkade richting Den Haag. Deze straten liggen langs de Trekvliet, een zijtak van de Vliet. Volgens het wetsvoorstel zou de grens op de kademuren gaan lopen. Op bepaalde plaatsen is een verschuiving tot twee en een halve meter van de gevel mogelijk, zoals bleek uit de beantwoording van de minister aan de leden van de Eerste en Tweede Kaamer. Maar de grens is verplaatst en ligt nu een flink stuk van de waterkant af. In bepaalde gevallen snijdt de grens enkele gevels of ligt direct voor de voordeur.
Dit houdt zonder twijfel verband met de aanleg van het Trekvliettracé, de nieuwe Haagse randweg die rond 2010 onder de Trekvliet moet lopen. Het kantoor dat mogelijk in twee gemeenten komt, wordt nu gebouwd in Hoornwijck. In beide gevallen zijn de grenzen aangepast nadat de Eerste Kamer heeft ingestemd met de grenscorrectie. Via het Kadaster is dit nagegaan. Er is sprake van een evidente afwijking ten opzichte van het besluit van de Eerste Kamer.

Ik maak me grote zorgen over woningen aan de Cromvlietkade. Een deel van deze straat dreigt tijdelijk onbewoonbaar te worden als de aanleg van het Trekvliettracé door zou gaan volgens de variant die is gehanteerd om eerdergenoemd grensbesluit tot stand te laten komen. Er zal in dat geval worden gewerkt worden tot pal tegen de woningen aan.
Het werkgebied komt zelfs zo dicht bij de Cromvlietkade te liggen, dat de bewoners tijdens de aanleg van het tracé hun woningen niet of nauwelijks kunnen bereiken. Bovendien komt de aansluiting op ondergrondse nutsvoorzieningen in gevaar en is de volksgezondheid in het geding.
In praktijk betekent dit dat de huizen tijdelijk niet bewoonbaar zullen zijn.

Het Trekvliettracé komt onder het water langs de Cromvlietkade. De aanleg van de nieuwe Haagse randweg begint naar verwachting over vijf jaar.

Het is niet logisch dat de grens komt te liggen op het trottoir vlak bij de woningen. Volgens haar ligt de kademuur meer voor de hand. Dit staat ook duidelijk op de kaarten waarop de Eerste Kamer haar besluit vóór annexatie baseerde. Ook in Hoornwijck is de toekomstige grens onlogisch.
De grenzen zullen alsnog moeten worden aangepast.

Daar waar de grens een weg snijdt is het gebruikelijk dat de gehele weg in een gemeente ligt. Een weg in twee gemeente, ook dat is niet praktisch. In dat geval moet je nog een stukje grond afstaan aan Den Haag.

Meer achtergondinformatie kunt u vinden op:

• Indeling stadsdeel Ypenburg / Leidschenveen
• www.minbzk.nl: voor algemene informatie over gemeentelijke herindeling, persberichten en enkele parlementaire stukken
• www.parlement.nl: voor parlementaire stukken en vergaderdata
• www.overheid.nl: voor parlementaire stukken
• Ook de site van de gemeente Rijswijk geeft een aantal links over dit onderwerp.
• Op StamNet vindt u onder meer een chronologisch overzicht van wat er zo al over in de pers is geschreven.
• Ook het Platform tegen Annexatie heeft een website: ANNEXATIE NEE !!!!